Nha co 200 nam tuoi o Ly Son hinh anh 1
Căn nhà cổ của tộc họ Nguyễn ở xã An Vĩnh, huyện đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi) có niên đại hơn 200 năm. Theo người dân địa phương, hàng trăm năm trước, đa dạng bạn bè khá giả ở địa phương mua gỗ trong đất liền, thuê tàu mang ra đảo làm nhà ba gian theo kiến trúc nhà rường lợp mái tranh, hoặc nhà mái lá.
Nha co 200 nam tuoi o Ly Son hinh anh 2
Do cường độ cao đối mặt với gió bão, người dân chỗ đây dần mái lợp ngói hoặc tôn xi măng cho thích hợp.
Nha co 200 nam tuoi o Ly Son hinh anh 3
Gian nhà chính với đa dạng cửa gỗ, kèo, cột gắn kết chặt với nhau. Người dân chỗ đây đã mời thợ mộc Kim Bồng (Quảng Nam) và thợ chạm, cẩn xà cừ (Thừa Thiên – Huế) vào Lý Sơn để làm trong 5-6 tháng.
Nha co 200 nam tuoi o Ly Son hinh anh 4
Hầu hết những nhà cổ ở đảo Lý Sơn là nhà thờ của những tộc họ. Kiến trúc nhà rường có ba gian thờ được chạm khắc, bài trí với đa dạng hoành phi, liễn đối rạng rỡ. Hàng năm, tại những nhà thờ tộc họ này diễn ra lễ tế tri ân công đức tổ tiên giong buồm ra biển Đông, cắm cột mốc xách định quyền làm chủ biển đảo ở Hoàng Sa, Trường Sa khi xưa.
Nha co 200 nam tuoi o Ly Son hinh anh 5
Hoa văn chạm khắc “ngựa hóa rồng” trên cửa gỗ. Các chuyên viên khảo cổ nhận định hệ thống nhà cổ ở đảo Lý Sơn có niên đại 150 đến hơn 200 năm. Do không tác động bởi cuộc chiến, ý thức bảo tồn của cư dân đảo khá tốt, hệ thống nhà cổ chỗ đây còn được giữ nguyên vẹn.
Nha co 200 nam tuoi o Ly Son hinh anh 6
Hoa văn chạm khắc tinh xảo “cá chép vờn mây” trên cửa gỗ.
Nha co 200 nam tuoi o Ly Son hinh anh 7
Gia đình ông Lê Lý (thôn Đông, xã An Hải) đang sống trong căn nhà cổ hơn 150 năm dựng trên 42 cột. Trước đây, căn nhà có mái lợp bằng cỏ tranh, tuy nhiên chất liệu này càng ngày càng ít dần cho nên bạn bè ông lợp mái bằng ngói đất. Ông Lý cho hay, nhiệt độ trong nhà cổ không ngừng hòa hợp (mùa nắng thì mát, mùa đông đầm ấm), khoảng không yên tĩnh.
Nha co 200 nam tuoi o Ly Son hinh anh 8
Tượng đồng cai đội Hoàng Sa Phạm Hữu Nhật được tìm thấy ở huyện đảo Lý Sơn. Không gian nhà cổ của ông Phạm Thoại Tuyền – hậu duệ đời thứ năm của cai đội Hoàng Sa Phạm Hữu Nhật ở thôn Đông, xã An Vĩnh lưu giữ đa dạng tài liệu quý xách định quyền làm chủ Hoàng Sa, Trường Sa của VN.
Nha co 200 nam tuoi o Ly Son hinh anh 9
“Vốn quý nhất trong lòng nhà cổ là chứa đựng số lượng lớn những văn bản Hán – Nôm, hiện vật dính dáng đến Hải đội Hoàng Sa. Hệ thống nhà cổ Lý Sơn là di vật văn hóa có khả năng đặc điểm khác biệt, là bảo tàng sống động về quyền làm chủ Hoàng Sa, Trường Sa của VN không gì có khả năng chối cãi được”, Tiến sĩ Nguyễn Đăng Vũ, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Ngãi nói.
Nha co 200 nam tuoi o Ly Son hinh anh 10
Song hành cùng hệ thống nhà cổ, huyện đảo Lý Sơn còn có hàng chục di tích history văn hóa, đình làng – chỗ diễn ra nghi thức tế lễ đội hùng binh Hoàng Sa của những tộc họ – tri ân công đức tổ tiên, càng đóng góp tạo cho nên khoảng không cổ kính, trang nghiêm ở huyện đảo tiền tiêu này.
Nha co 200 nam tuoi o Ly Son hinh anh 11
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Ngãi huy động những đơn vị lữ hành trong nước kết hợp với những tộc họ ở huyện đảo Lý Sơn, đưa du khách trong nước và toàn cầu thăm thú hệ thống nhà cổ theo mô hình thăm thú cộng đồng, nhằm tăng cường tiền lương cho người dân địa phương.